In Emmeloord werkt KHV Architecten samen met Nijhuis Bouw aan de herontwikkeling van de Botenbuurt. In opdracht van woningcorporatie Mercatus worden de bestaande woningen vernieuwd als onderdeel van een toekomstgerichte verbetering van de woonomgeving. Het plan kwam tot stand via een bouwteamselectie en speelt zich af in een bestaande woonwijk waar historie, beleving en dagelijks gebruik sterk met elkaar verweven zijn.
De Botenbuurt heeft een duidelijke eigen identiteit. De straatnamen verwijzen naar schepen die vroeger op de Zuiderzee voeren, terwijl ook de ligging aan het water een belangrijk onderdeel is van de beleving van de wijk. Die maritieme context vormt het vertrekpunt voor het ontwerp. De opgave lag niet alleen in het vernieuwen van de woningen, maar ook in het zorgvuldig versterken van het karakter dat al in de buurt aanwezig is.
De herontwikkeling sluit aan op de schaal en structuur van de bestaande wijk. De nieuwe woningen voegen comfort, duurzaamheid en eigentijdse woonkwaliteit toe, zonder het vertrouwde straatbeeld los te laten. De architectuur zoekt daarbij de balans tussen herkenning en vernieuwing: helder in opzet, zorgvuldig in detail en passend bij de directe omgeving.
De bestaande context is steeds leidend geweest. Niet door het verleden letterlijk te kopiëren, maar door elementen uit de omgeving opnieuw te interpreteren. Zo ontstaat een buurt die herkenbaar blijft voor bewoners en tegelijkertijd klaar is voor de toekomst.
Het maritieme karakter van de Botenbuurt is vertaald in ingetogen architectonische verwijzingen. In de zijgevels loopt een horizontale lijn die refereert aan de oude Zuiderzeelijn. Ook het metselwerk draagt bij aan dit verhaal. De bakstenen kennen een zorgvuldig verloop: onderin meer massa en naar boven toe een lichtere uitstraling, waardoor de gevels een gelaagd en bijna vervagend beeld krijgen. Dit sluit aan bij de sfeer van water, lucht en landschap.
Ook in de detaillering komt de relatie met de scheepvaart terug. De kleur van de voordeuren verwijst naar rood-oxide en koperachtige tinten die onder de waterlijn van schepen zichtbaar zijn. Het zijn kleine, doordachte ingrepen die samen zorgen voor eigenheid en samenhang. De woningen blijven eenvoudig en helder van opzet, maar krijgen door deze accenten een herkenbare identiteit.
“Het maritieme karakter van de Botenbuurt is subtiel vertaald in gelaagde gevels, verwijzingen naar de oude Zuiderzeelijn en zorgvuldig gekozen scheepvaarttinten. Zo krijgen de heldere, eenvoudige woningen een herkenbare identiteit die aansluit bij water, lucht en landschap.”
In de zijgevels loopt een horizontale lijn die refereert aan de oude Zuiderzeelijn.
De materialisering is afgeleid van de bestaande omgeving en vervolgens vertaald naar een eigentijds geheel. Kleuren, metselwerk, gevelopeningen en details zijn zorgvuldig op elkaar afgestemd, zodat de nieuwe woningen zich voegen in de wijk en tegelijk een frisse laag toevoegen.
Bij de appartementen is ruimte gevonden om met schakeringen te werken, zonder dat het gevelbeeld onrustig wordt. Kroonlijsten en gevelbeëindigingen spelen een belangrijke rol in het leesbaar maken van de volumes en versterken de aansluiting op het straatbeeld. In de keuze voor materialen is daarnaast aandacht besteed aan duurzaamheid, onder meer door toepassing van slanke bakstenen die minder grondstoffen vragen en het transport beperken.
De ligging aan het water is richtinggevend geweest voor de oriëntatie van de woningen. Zichtlijnen zijn bewust ingezet, zodat woningen aan de landzijde uitzicht krijgen op het water en het groen aan de overzijde. Daarmee wordt de relatie tussen woning, straat en landschap versterkt. Ook de balkons zijn ontworpen vanuit deze oriëntatie. Aan de waterzijde zijn de balustrades transparant, zodat het zicht op het water behouden blijft. Aan de andere zijden zijn de balustrades meer gesloten, waardoor privacy en beschutting worden versterkt. Zo ontstaat een zorgvuldige balans tussen openheid, uitzicht en wooncomfort.
Naast de vernieuwing van de woningen is er aandacht voor groen en leef kwaliteit. De relatie met het water en de bestaande groene structuren vormt een belangrijk onderdeel van het plan. Door zicht, oriëntatie en buitenruimte zorgvuldig op elkaar af te stemmen, ontstaat een prettige woonomgeving voor bewoners.
Ook natuurinclusiviteit speelt een rol in de herontwikkeling. Door ruimte te reserveren voor groen en de buitenruimte mee te nemen in de planvorming, draagt het project bij aan biodiversiteit en klimaatbestendigheid.
