KHV Architecten heeft het winnende ontwerp gemaakt voor de ontwikkeling van Veld A1 op Urk. Dit veld dat ontwikkeld wordt door Bouwbedrijf Roos maakt onderdeel uit van De Akkers, de tweede fase van de Zeeheldenwijk op Urk. Deze wijk wordt in meerdere fasen gerealiseerd, waarbij elke fase bijdraagt aan een samenhangend geheel met een herkenbare stedenbouwkundige structuur en een eenduidige beeldkwaliteit. Veld A1 vormt daarin een eigen schakel: herkenbaar als onderdeel van het geheel, maar met een subtiele eigen identiteit.
De stedenbouwkundige opzet volgt de karakteristieke lineaire verkaveling van de polder. De oriëntatie van de bebouwing en de compositie van de bouwvelden verwijzen naar het rationele patroon van het akkerland. Binnen dit herkenbare stramien is gezocht naar nuance in goothoogte en massa-opbouw. Daardoor ontstaat een straatbeeld dat dynamisch is zonder onrustig te worden en gevarieerd zonder de samenhang te verliezen.
De woningen zijn nadrukkelijk op de straat gericht. Door minimale rooilijnen aan te houden en gevelopeningen en deuren aan de straatzijde te positioneren, ontstaat een directe relatie tussen woning en openbare ruimte. Dit versterkt het gevoel van sociale veiligheid en zorgt voor een levendig straatbeeld.
Bij de hoekwoningen is deze gedachte verder doorgezet door een dubbele oriëntatie toe te passen. Hierdoor ontstaat aan meerdere zijden contact met de openbare ruimte en wordt de wisselwerking tussen privé en publiek versterkt. De woning maakt daarmee actief onderdeel uit van de buurt.
Veld A1 bestaat uit vijftien woningen die als één familie zijn ontworpen. De kern wordt gevormd door patiowoningen die levensloopbestendig zijn opgezet en zich richten op bewoners die gelijkvloers willen wonen. Deze woningen organiseren zich rond een beschutte patio die fungeert als verlengde van de leefruimte. De patio vormt een zachte overgang tussen binnen en buiten en biedt een zorgvuldig uitgebalanceerde combinatie van licht, privacy en beschutting.
Bij de hoekwoningen is de patio niet volledig met muren omsloten maar zorgt een hoge heg voor afsluiting van de patio. Hierdoor ontstaat een eigentijdse interpretatie van het patiowonen, waarbij beschutting en privacy behouden blijven, maar tegelijkertijd een relatie met de omgeving ontstaat.
Als ‘familielid’ binnen het ensemble van de patio-rijwoningen, vormen de twee-onder-één-kap patiowoningen een subtiele overgang naar de vrijstaande woningen. Door de nokrichting haaks op de straat te plaatsen, ontstaan woningen met een gedeelde scheidingsmuur die zich in hun verschijningsvorm gedragen als individuele patiowoningen.
De vrijstaande woningen richten zich sterker op gezinsbewoning en krijgen royale gevelopeningen en een krachtige, monolithische uitstraling.
De architectuur is sober en warm en sluit aan bij de traditie van de wederopbouwarchitectuur in de polder, waarin licht, lucht en ruimte centraal staan. Zadeldaken, heldere gevelindelingen en baksteen als hoofdmateriaal zorgen voor rust en herkenbaarheid.
Tegelijkertijd is de architectuur nadrukkelijk verankerd in de identiteit van Urk. In het metselwerk zijn subtiele verwijzingen opgenomen naar het nautische karakter van het dorp, waarbij golvend reliëf abstract verwijst naar water en scheepvaart. Andere details refereren aan de structuur van het akkerland, bijvoorbeeld in de horizontale belijning en de maatverhoudingen van het metselwerk. Deze verwijzingen zijn geïntegreerd in het ontwerp en blijven ingetogen aanwezig, waardoor ze de architectuur verrijken zonder nadrukkelijk op de voorgrond te treden
De gevels worden uitgevoerd in genuanceerde rode en bruine baksteen met een doorgestreken donkere voeg, wat de woningen een warme en tijdloze uitstraling geeft. Het metselwerk krijgt extra diepte door reliëfstenen, waardoor het gevelbeeld rijker wordt dan strikt vereist. Houten kozijnen en accenten zorgen voor een natuurlijke, warme uitstraling. Dakkapellen, dakranden en hemelwaterafvoeren zijn zorgvuldig geïntegreerd zodat zij het architectonisch beeld ondersteunen.
Duurzaamheid is een vanzelfsprekend onderdeel van het ontwerp. Er is gewerkt met circulaire en CO₂-negatieve reliëfstenen, circulaire mortel, en losmaakbare pannendaken, vloersysteem en dekvloer. De kanaalplaatvloeren bevatten gerecyclede toeslagmaterialen en zijn demontabel ontworpen. De woningen worden aangesloten op stadswarmte, waardoor buitenunits niet nodig zijn. PV-panelen worden geplaatst op de bijgebouwen zodat het straatbeeld niet ontsieren. Daarnaast zijn nestvoorzieningen voor huismus en gierzwaluw geïntegreerd en wordt gevelgroen toegepast om de relatie met het landschap te versterken. Zo ontstaat een woonomgeving die niet alleen ruimtelijk en architectonisch doordacht is, maar ook toekomstgericht en duurzaam.
